İstihdamda düşüş: Şantiyelerde işçi alarmı

Türkiye’de uzun yıllardır büyümenin lokomotifi olan inşaat kesiminde istihdam sayıları gün geçtikçe düşüyor. Bilhassa 6 Şubat sarsıntılarından sonra kesimde çalışanların büyük kısmı daha düzgün fiyatlar almak için sarsıntı bölgesine gitti ya da yurtdışındaki şantiyelere transfer oluyor.

2016’da inşaat kesiminde çalışan sayısı 2.5 milyon civarındayken bu sayı bugün prestijiyle 1.8 milyona kadar gerilemiş durumda. Bilhassa İstanbul’daki şantiyelerde dönemsel olarak değişmekle birlikte 450-500 bin olan çalışan sayısı bu ay prestijiyle 391 bin bireye kadar indi.

‘GÖÇMENLER ÇALIŞTIRILIYOR’

Cumhuriyet’ten Şehriban Kıraç’ın haberine nazaran, Devrimci Yapı, İnşaat ve Yol Çalışanları Sendikası (Dev Yapı-İş) Genel Lideri Özgür Karabulut, bölümdeki istihdam kaybının ana nedenini verilen düşük fiyatlara bağlarken can güvenliğinin sağlanmamasından da şikâyet etti. Karabulut, bilhassa kalıp ve demir işlerinde usta olan yetişmiş çalışanların daha âlâ fiyat teklifleri nedeniyle yurtdışına gittiğine işaret ederek rezerv alan ve kentsel dönüşümle daha fazla şantiye açılacağını, çalışan gereksiniminin daha da artacağını söyledi. 2016’da inşaat dalında yaklaşık 2.5 milyon kişi çalışırken şu anda sayının 1.8 milyona gerilediğini lisana getiren Karabulut, inşaat dalında çalışanların yüzde 80’nin Doğu ve Karadeniz’den göçle geldiğini, bilhassa Urfa, Diyarbakır, Van üzere vilayetlerde günlük göçmen emekçi çalıştırıldığını vurguladı.

‘PARAYI VERSİNLER YETİŞİR’

Sektörde çalışanlara düşük sigorta primi ödendiğini kaydeden Özgür Karabulut, “Kalıpçılar günlük 2 bin TL civarında, uzun periyotlu çalışıyorsa aylık 45-60 bin TL alır. Elektrikçiler günlük 1200-1500 TL, aylık 30 bin kazanır. Düz çalışanlar günlük 600-800 TL ortası kazanır. Çalışanlar ayın 30 günü şantiyelerde vefatla burun burunadır. Kimse bu alanda çalışmak istemiyor. Fiyatlar düşük olduğu için yeni usta da yetişmiyor. İşe başlayan bu işe kalıcı gözüyle bakmıyor. Çalışana düzgün fiyat verseler, can güvenliği sağlanırsa daha fazla kişi bu alanda çalışır” diye konuştu.

‘MESLEK LİSESİ ŞART’

Artaş Holding İdare Şurası Lideri Süleyman Çetinsaya, emekçi bulunmadığı takdirde projelerin teslim tarihinin geciktiğine dikkat çekerek “Bugün 11 vilayetteki sarsıntıdan ötürü birçok emekçi oraya gitti. Haliyle İstanbul’da yapılacak inşaatlarda insan sayısı yetersiz. Avrupa’da daha yeterli para verildiği için oralara giden var. Emekçi de haklı herkes gelirine nazaran hareket ediyor” diye konuştu.

Çetinsaya, meslek lisesi ve meslek yüksekokullarına hemen muhtaçlık duyulduğunu belirterek kesimde ustaların 45-60 bin TL fiyatla çalıştığını buna karşın çalışan bulmakta ıstırap yaşandığını söyledi.

‘PROJELER GECİKİYOR’

Polat Gayrimenkul İdare Konseyi Üyesi Kaan Yücel, dalda personel meselesinin pandemiden sonra giderek arttığını belirterek “Önceden bu durum Avrupa’da yaşadığımız bir meseleydi, bu sorunu artık Türkiye’de de görüyoruz. Bilhassa orta kademede tekniker, teknisyen ve formen üzere alanlarda eleman bulmakta sorun yaşıyoruz. Kule vinç operatörleri ekskavatör operatörleri bu cins orta kademede eleman bulmakta çok büyük eza var. Tıpkı sorun emekçide de var. Gitgide daha az kalıpçı ve demirci buluyoruz. Bu yüzden teklif verecek müteahhit firmalar ve taşeron firmalar gitgide azaldı ve teklif vermekte imtina ediyorlar” diye konuştu.

Bu nedenle işlerin geciktiğini, inşaatların yavaş ilerlediğini anlatan Yücel, mimar ve mühendislerin de birçoğunun artık dalda çalışmak istemediğini açıkladı.

patronlardunyasi.com